"Dr. Cihat Tuna: Bu sistem Dünyada 1900’lü yıllardan beri kullanılmakta ve her geçen gün yapılan PHES yatırımları artırılmaktadır. Dünyada, 25.000 MW güç ile Japonya başta olmak üzere pek çok gelişmiş ülkede toplam 120.000 MW civarında PHES bulunmaktadır. 50.000 MW pompaj güç ise planlama aşamasındadır. Bu sistem komşumuz Bulgaristan’dan, Arjantin’e kadar uzanan geniş bir coğrafya’da yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle turistik bir çok ada ülkesinde gündüz depolanan sudan gece eğlence sektörünün yüksek enerji ihtiyacını karşılamak için bu sistemler kullanılmaktadır."

Ülkemizin enerji kaynaklarının potansiyelinin değerlendirilmesinde oldukça etkisi olacağı öngörülen ve akademisyenler tarafından önemli bir alternatif olarak değerlendirilen Pompaj Depolamalı Hidroelektrik Santraller üzerine Dr. Cihat Tuna ile kısa bir söyleşi hazırlayarak okuyucularımızla paylaşmak istedik.

Dünyanın kurtuluşu mucizelere kaldı

Dünya, New York'taki küresel araştırma merkezinde çalışan Doç. Dr. Mehmet Arık'ın buluşunu konuşuyor.

Arık'ın jet motorlarındaki soğutma sistemlerinden esinlenerek gerçekleştirdiği, aydınlatmada geleceğin teknolojisi olarak nitelendirilen yeni nesil LED ampül, Edison'ın ampulü buluşunu açıkladığı günün 131'nci yıldönümünde basına tanıtıldı.

"Yeni nesil LED ampul " aydınlatmada " devrim" olarak nitelendiriliyor.

Devrimi gerçekleştiren ise Bolu'lu bir Türk Bilim adamı.. Doçent Doktor Mehmet Arık, artık "21'inci Yüzyılın Edison'u" olarak anılıyor.

Arık'ın jet motorlarında uygulanan soğutma prensiplerinden yola çıkarak gerçekleştirdiği buluş, LED ampullerde uygulanmasının ardından, yakında ısınma problemlerinin yaşandığı cep telefonları, laptop gibi bir çok teknolojik üründe de kullanılabilecek.

Dünyayı yeni bir petrol krizi mi bekliyor?

 Wikileaks belgeleri, dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı Suudi Arabistan’ın yeterli rezerve sahip olmadığını ve küresel petrol fiyatlarındaki artışın önüne geçememe korkusu yaşadığını ortaya koydu. Riyad’daki ABD Başkonsolosluğu'ndan Washington’a gönderilen belgelerde, Washington’un bir Suudi hükümet yetkilisinin yaptığı uyarıyı ciddiye alması gerektiği belirtiliyor.

Belgelere göre, Suudi Arabistan’ın petrol rezervlerinin, gerçek orandan yüzde 40 daha fazla gösterildiği ifade ediliyor. Bu miktar, yaklaşık 300 milyar varile denk geliyor.

Wikileaks, söz konusu belgeyi küresel petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıktığı ve Ortadoğu’daki tansiyonun giderek arttığı günlerde açıkladı. Analistler, Suudilerin ve Petrol İhraç Eden Ülkeler Birliği’nin (OPEC), artan fiyatlar nedeniyle talebin düşmesi halinde daha fazla petrol üretimine geçeceğini düşünüyor.

Diğer yandan, Suudi Arabistan’ın petrol tekeli Aramco’nun eski petrol arama yetkilisi ve jeolog Sedad El Hüseyini, 2007 yılında Riyad’daki ABD Baş Konsolosluğu’na oldukça endişe verici bilgiler aktardı. Wikileaks’in sızdırdığı belgelere göre, Kasım 2007’de yapılan görüşmede, Hüseyini, Aramco’nun günlük 12.5 milyon varillik kapasitesinin petrol fiyatlarını sabit tutmaya yetemeyeceğini söyledi.

Karadeniz’de 2003 yılından bu yana sürdürülen petrol arama çalışmalarına, önümüzdeki günlerde Sürmene açıklarında açılacakkuyularla devam edilecek. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Hopa ve Zonguldak’ın ardından bu kez de Trabzon’un Sürmene ilçesi açıklarında 15 gün içerisinde sondaj çalışmalarına başlayacak. Karadeniz’de 2002-2003 yılları arasında ilk ciddi yatırımını yapanTPAO, sondaj aşamasına geldikten sonra ilk olarak Hopa’da, daha sonra Zonguldak’ta sondaj yaptı. Bu çalışmaların ardından Trabzon’un Sürmene ilçesi açıklarında sondaj kararı alanTPAO, 15 gün içerisinde çalışmalara başlıyor.

Karadeniz’de petrol bulma umutlarının çok büyük olduğunu kaydeden TPAO yetkilileri, aynı umudu görüştükleri yabancı firmaların da taşıdığını söyledi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız da daha önce yaptığı açıklamalarda, “İnşallah Karadeniz’de petrol bulmak istiyoruz” diyerek, bir, iki, belki de 13 kuyu vurulacağını açıklamıştı.

Öte yandan, Exxon Mobil’in Türkiye, Hazar Bölgesi, Doğu Avrupa, Kuzey Denizi ve Kuzey Afrika Arama Direktörü Russel Bellis, şirketin 2011’in başında Karadeniz’deki çalışmalarda kullanılmak üzere yepyeni bir sondaj gemisini Türkiye’ye getireceğini söyledi.

Rusya’nın Mersin Akkuyu’ya inşa edeceği 20 milyar dolar değerindeki nükleer santralde inşaat aşamasına gelindi. İki ülke parlamentolarından onaylanan

santralin proje uygulama şirketlerinin Türkiye’de kayıtlarının yapılması için Rus heyet 15 Aralık’ta İstanbul’da bir toplantı gerçekleştirdi.Rusya Enerji Bakanı Sergey Şmatko ile Çırağan Saray’da düzenlenecek toplantılara katılacak Rus heyet, nükleer santralin inşaat ve üretim aşamasını masaya yatıracak. Rusya Başbakan Yardımcısı İgor Seçin’in de Rusya heyetinde yer alması bekleniyor.

12-15 Aralık arasında yapılacak çalışmalara Türkiye’den de santral inşaatında yer almak isteyen şirketler yer aldı. Ria Novosti Haber Ajansı’na açıklamada bulunan Rusya Ankara Büyükelçisi Vladimir İvanovski, nükleer santral inşaatının 2013’de başlayacağını ve ilk ünitenin de 2018’de aktif hale geleceğini söyledi.

Birer yıl ara ile diğer üç ünitenin de çalışmaya başlayacağını kaydeden İvanovski, “Son reaktör 2021’de faaliyete geçirmiş olacak. Nükleer santralin  60 yıllık bir ömrü olacak. Mersin Akkuyu’da inşa edilecek nükleer santral Rusya-Türkiye ilişkilerinin stratejik alanını oluşturuyor.” değerlendirmesindebulundu.

 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’ın geçen ay Japonya’ya yaptığı ziyarette ev sahipleri onu Kashiwazaki-Kariwa nükleer santralını gezdirdi.

Japon Denizi’nin kıyısında, 4,2 kilometre karelik bir alana kurulu olan tesis dünyanın en büyük nükleer santralıdır.

Gazetelerin yazdığına göre, tek başına Türkiye elektriğinin dörtte birini üreten kuruluş Yıldız’ı heyecanlandırmış. “Bu santralın Türkiye’de olmasını hayal ettim ve bu heyecanı yaşadım. Türkiye’ye böyle bir santralı kazandırmalıyız” demiş.

Böyle santralı Türkiye’ye kazandıracak birisi varsa o da Yıldız’dır. İsterse yapar. Ama yapabilecek mi, emin değilim.

Ziyaretten sonra medyada verilen izlenim Türkiye ile Japonya’nın nükleer gerdeğe girme aşamasında olduğuydu. Sinop’ta nükleer santral kurulması için ön anlaşma imzalanmıştı. Mutabakat süreci üç ayda tamamlanacaktı.

Türkiye, Sinop'ta kurulması planlanan nükleer santral için Japonlarla anlaştı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Yıldız, Türkiye'de Sinop'ta kurulması planlanan santral için temaslarda bulunmak üzere geldiği Japonya'da, Ekonomi-Ticaret ve Sanayi Bakanı Akihiro Ohata ile Türkiye-Japonya arasında nükleer santral kurulmasına ilişkin işbirliği mutabakatı imzalandı.

Japonya Ekonomi-Ticaret ve Sanayi Bakanlığındaki imza töreninin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Yıldız, Türkiye'de ileride somut bir nükleer santral kurulmasına yönelik anlaşmaya imza attıklarını söyledi.

Yıldız, bu anlaşma sayesinde tarafların (Türkiye ve Japonya) ilgili kurumlarının işbirliği yapmasının önünün açıldığını belirtti. "Japonya'daki nükleer güç santralleriyle ilgili tecrübenin Türkiye'de somutlaşmasını istiyoruz" diyen Yıldız, Japonya'da kamu ve özel sektörle yapılacak işbirliğinin bu konuya ışık tutacağının altını çizdi. 

 WikiLeaks'ten sızan belgeler, Türkiye merkezli enerji diplomasisinde ABD'nin kimi zaman çok rahatsız olduğunu ortaya koydu.

 WikiLeaks’in yayımladığı 597 belgenin çoğu Türkiye ile ilgili. ABD büyükelçilerinin Türkiye ile ilgili notlarının merkezinde ise enerji yer alıyor. Belgelere bakıldığında, ABD’li diplomatların bir yandan Türkiye’nin bölgedeki boru hatları diplomasisini bir hayli titiz izlediğini, diğer yandan bu enerji hamleleri karşısında bölge ülkelerinin tavrının ne olduğunu ayrıntıları ile Washington’a aktarması dikkat çekici. Sonuçta WikiLeaks’in sızdırdığı belgelerdeki notlar dedikodu düzeyinde kalsa dahi enerji oyununun bölgedeki gerilimlerin temel kaynağı olduğunu kanıtlıyor.

Türkiye neden başrolde?

Küresel enerji oyununda dengeler gün geçtikçe değişiyor. Avrupa’nın artan tüketimi ve azalan üretimi ile kaynak çeşitliliği yaratma amacı, Doğu’daki kaynakların Batı’ya taşınmasını gerektiriyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Hasan Köktaş, ekim ayı sonu itibariyle özel sektör tarafından yapılan yatırımın 3 bin 200 megavata ulaştığını ve bir rekor kırıldığını açıkladı.

Köktaş, yaptığı açıklamada, geçen yıl özel sektör tarafından 2800 megavat kurulu güçte elekrik üretim tesisi yapıldığını hatırlatarak, “2010 yıkıda bunun da üzerine çıkarak kendi rekorumuzu kıracağımızı söylemiştik. 10'uncu ayın sonu itibariyle 3200 megavata ulaştık. Kendi rekorumuzu kırmış olduk” dedi.

Bugüne kadar özel sektöre yaklaşık 42 bin megavat civarında lisans verdiklerini, son 2 yılda da özel sektör tarafından yaklaşık 6 bin megavat ilave bir gücün sisteme katıldığını anlatan Köktaş, "6 bin megavat deyip geçmeyin. Hep biz senelerce Atatürk Barajı ile övünmez miyiz? Atatürk Barajının büyüklüğü 2 bin 400 megavat kurulu güçte. Geçen yıl Atatürk Barajından daha büyük bir kurulu gücü özel sektör sessiz sedasız yaptı, kendi riskiyle. Bu yıl 3 bin 200 megavat Atatürk Barajının 1,5 katı kadar bir ilave kurulu gücü yine özel sektör sessiz sedasız yaptı" diye konuştu.