Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’ın önünde bulduğu darmadağınıklardan biri nükleer santral konusudur.
Beş ay önce yapılan ihaleye bir Rus-Türk ortaklığından başka teklif veren olmadı. Şartname profesyonelce hazırlanmamış olduğu için dünyanın bütün uzman şirketleri uzak durdu.
Konuyu yakından izleyen endüstri kaynaklarından öğrendiğime göre, TETAŞ (Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt) elindeki teklif konusunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na olumsuz rapor verdi.
“Kamuoyuna açıklamıyorlar ama TETAŞ’ın raporu negatif” diye konuştu bir kaynağım. “‘Çok pahalı’ dediler. Dünyada fiyatlar 2-6 sent arasında değişiyor. Teklif edilen fiyat bunun iki mislinden fazla. Tesis maliyetleri de yüksek.”
Ancak enerji işlerinin ekonomik olduğu kadar siyasi boyutu da olduğu için son sözü Erdoğan söyleyecek. Değerlendirme yapılmış olduğu halde TETAŞ’ın kararını açıklamamasının nedeni budur.
Bürokraside genellikle böyledir. Beklenilir, yukarıdan gelen sinyale göre tavır alınır. Ama emir demiri kesse bile sonuç değişmez: Nasıl bir çiçekle bahar olmazsa bir teklifle de nükleer enerji endüstrisi kurulamaz.

Nükleer ihalesinde teklifin fahiş olduğu sonucuna varan Yarışma Komisyonu’nun kararını işleme koymayan bakanlık, “Kararı değiştirin” dedi
Nükleer santral ihalesinde, JSC Atomstroyexport, JSC İnter Rao Ues, Park teknik Elektrik Madencilik ortaklığının verdiği teklifin fahiş olduğu sonucuna varan Yarışma Komisyonu’nun kararını işleme koymayan Enerji Bakanlığı, şimdi de “Bakanlar Kurulu’nun hakkını gasp ettin” diyerek, Komisyon’dan kararını değiştirmesini istedi.
Komisyon’un ihale sonrası verildiği için “Mevzuata aykırı olur” diyerek değerlendirmeye almadığı teklifleri değerlendirmesi için Enerji Alış Dairesi’ne yetki veren TETAŞ, daireye verdiği yetkiyi şartname çerçevesinde kullanan Yarışma Komisyonu’nu karar değiştirmeye sevketti.

Türkiye’nin büyük gelir beklediği BTC boru hattında kazık yediği ortaya çıktı.

2002’de dev şirketlerin son dakika manevrası ile değiştirilen anlaşma sonucunda Türkiye’nin kasasına 382 milyon dolar yerine 7 milyon dolar girdi...1990’lı yılların ortalarından itibaren uğrunda mücadele verilen, yapımı için her türlü fedakarlığa katlanılan ve sonucunda hem stratejik kazanç hem de maddi kazanç beklenen Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) petrol boru hattı projesinde ortaya çıkan rakamlar şok yarattı.

Proje, bir skandal olma yolunda ilerliyor. Çünkü 3 yılda Türkiye’nin kasasına giren para sadece 8 milyon dolar. Rakamlar netleştiğinde toplam kârın zarara dönüşmesi olasılığı da büyük.

ÖNCE SEVİNDİK

Socar, BP, Statoil, Unocal, TPAO, Itochu, Ramco ve Delta Hess şirketlerinin oluşturduğu BTC Co. (MEP) şirketinin sahibi olduğu bin 700 kilometrelik BTC petrol boru hattının bin 74 kilometrelik bölümü Türkiye topraklarından geçirildi. BP gibi şirketler dünyanın her yerinde bu tür hatların hem sahibi hem işletmecisi olurken, Türkiye’de farklı bir uygulamaya giderek bin 74 kilometrelik bölümün işletmeciliğini Türkiye’ye verdiler.

700 milyon dolar uçtu 
Kullanmadığımız gaz için İran’a 700 milyon dolar ödeyeceğiz

Doğalgazda “Al ya da öde” anlaşmaları krizde Türkiye’nin başına iş açtı. Sanayide tüketim krizle düşüyordu. Buna bir de aşırı zamlar yüzünden konutlarda doğalgaz tüketimindeki düşüş eklenince, Türkiye İran’dan alması gereken asgari 6.8 milyar metreküp gazın sadece 4.2 milyar metreküpünü alabildi. Ancak anlaşma gereği almadığı gazın yaklaşık 700 milyon dolar tutan bedelini ödemek zorunda kaldı.

ANKARA - Suriye sınırındaki mayınları temizlemenin yaklaşık 400-500 milyon dolarlık maliyeti tartışılırken, doğalgazda dışa bağımlı olan Türkiye Rusya, İran ve Azerbaycan’la yaptığı doğalgaz alım anlaşmaları kapsamında İran’a havadan 700 milyon dolar ödedi.

Enerji Bakanlığı yetkililerinin doğruladığı gelişmeye göre, mayınların temizlenmesi için para ayıramayan Türkiye, İran’la yapılan anlaşmada yer alan “take or pay” (Al ya da öde) hükmü gereğince almadığı doğalgaz için 700 milyon dolarlık bir alacaktan vazgeçerek, havadan bir ödeme yapmış oldu.

Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev, uluslararası ilişkilerin enerji savaşlarıyla belirleneceğini öngören yeni Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi'ni devreye soktu.

1997’deki belgenin yerini alan ve 2020’ye kadar devletin önceliklerini sıralayan yeni belgede, ‘Uluslararası politika Ortadoğu, Barents Denizi, Kuzey Kutbu, Hazar ve Orta Asya’nın da dahil olduğu enerji kaynaklarını elde etme üzerine yoğunlaşacak. Enerji kaynaklarını hırsla kontrol mücadelesinde ortaya çıkan sorunları askeri güçle çözme teşebbüsleri göz ardı edilemez’ denildi.

‘Rusya sınırlarında savaş çıkabilir’
Kremlin sitesinden yayımlanan 13 sayfalık belgede, ülke adı zikredilmeden ‘Rusya ve müttefiklerinin sınırları yakınındaki mevcut güç dengesi ihlal edilebilir’ ifadeleri kullanıldı. NATO’nun Rusya sınırlarına doğru genişlemesi ‘Kabul edilemez’ diye nitelenirken, “Avrupa-Atlantik bölgesinde sadece NATO’ya dayalı mevcut küresel ve bölgesel yapıdaki istikrarsızlık, uluslararası güvenliğin garantisi açısından artan oranda tehdit” değerlendirmesi yapıldı.